Ο Μηχανισμός για το συντονισμό των επεμβάσεων πολιτικής προστασίας σε περιπτώσεις καταστροφών αποτέλεσε μια σημαντική Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία . Το νομοθετικό πλαίσιο για την παροχή βοήθειας θεσπίστηκε με απόφαση του Συμβουλίου το 2001 (απόφαση 2001/792 του Συμβουλίου), που αναφέρεται στην ίδρυση του Κοινοτικού Μηχανισμού για την Πολιτική Προστασία αποσκοπώντας να διευκολύνει την ενισχυμένη συνεργασία επεμβάσεων πολιτικής προστασίας, εντός κι εκτός των συνόρων της ΕΕ.

Τη δράση της Επιτροπής αναφορικά με το Μηχανισμό στήριξε αρχικά επιτροπή εκπροσώπων των κρατών μελών με συμβουλευτικό και διαχειριστικό ρόλο (Management Committee), με τακτές συνεδριάσεις στις Βρυξέλλες.

Κατά τα επόμενα χρόνια μετά την ίδρυση του ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας ενισχύεται και δέχεται όλο και περισσότερα αιτήματα για παροχή βοήθειας. Διακρίνουμε τις περιπτώσεις κινητοποίησης του Μηχανισμού σε μεγάλες καταστροφές που έπληξαν την Ευρώπη και τον κόσμο, όπως αυτές των πλημμυρών στην Κ. Ευρώπη (2002), του σεισμού στο Ιράν (2003), των καταστροφών από σεισμό και τσουνάμι στην Ν.Α. Ασία (2004), του τυφώνα Κατρίνα στις ΗΠΑ (2005) κ.α. Ο Μηχανισμός κινητοποιήθηκε προσφέροντας βοήθεια σε πολλές περιπτώσεις εκτεταμένων δασικών πυρκαγιών κυρίως στις χώρες της νοτίου Ευρώπης.

Από την εκτίμηση της δράσης του Μηχανισμού προέκυψε και η ανάγκη αναθεώρησης του νομοθετικού πλαισίου του. Στις 8.11.2007 εκδόθηκε η απόφαση 2007/779/EC του Συμβουλίου της Ε.Ε. που τροποποιεί την ιδρυτική απόφαση για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας.

Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, σκοπός του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας είναι να ενισχυθεί η συνεργασία των κρατών μελών σε επεμβάσεις παροχής βοήθειας πολιτικής προστασίας σε περιπτώσεις φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, τρομοκρατικών ενεργειών και τεχνολογικών, ραδιολογικών ή περιβαλλοντικών ατυχημάτων, συμπεριλαμβανομένης και της ακούσιας θαλάσσιας ρύπανσης, κατά την ειρηνική περίοδο.

Κάθε χώρα που πλήττεται από μεγάλες καταστροφές μπορεί να ζητήσει βοήθεια, καθώς και  την κινητοποίηση επιχειρησιακών μέσων που έχουν εθελοντικά παρασχεθεί στην ΕΕ από τις χώρες του Μηχανισμού. Στον Μηχανισμό συμμετέχουν σήμερα 30 χώρες, 27 ΚΜ και οι 3 χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικούς Χώρου (ΕΟΧ), Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία.

Οι δράσεις του Μηχανισμού υποστηρίζονται από το νέο Χρηματοδοτικό Μέσο για την Πολιτική Προστασία.

Ο ρόλος της Διαχειριστικής Επιτροπής  ολοκληρώθηκε με τη ισχύ του Χρηματοδοτικού Μέσου και την αναθεώρηση της απόφασης για το Μηχανισμό. Η Ε. Επιτροπή στηρίζεται και συνεπικουρείται σήμερα από την Επιτροπή Πολιτικής Προστασίας (Civil Protection Committee), που απαρτίζεται από εκπροσώπους των χωρών που συμμετέχουν στο Μηχανισμό.

Η λειτουργία του Μηχανισμού υποστηρίζεται από:

•        Το Κέντρο Παρακολούθησης και Πληροφόρησης - Monitoring and Information Center (MIC), στις Βρυξέλλες

•        Το Κοινό Σύστημα Επείγουσας Επικοινωνίας και Πληροφόρησης - Common Emergency Communication and Information System - CECIS,

•        Τις βάσεις δεδομένων (Ομάδες Επέμβασης, Μονάδες Πολιτικής Προστασίας και Μονάδες Τεχνικής Υποστήριξης) με τους διαθέσιμους πόρους και

•        Το εκπαιδευτικό Πρόγραμμα και το Πρόγραμμα Ανταλλαγής Εμπειρογνωμόνων.

Η Ελλάδα εκπροσωπείται στο Μόνιμο Δίκτυο Εθνικών Ανταποκριτών από το 1991. Αρχικά την εκπροσώπηση της Χώρας είχε ο Ο.Α.Σ.Π. και από το 1996 η αρμοδιότητα μεταφέρθηκε στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Στη συνέχεια η Γενική Γραμματεία συμμετέχει με εκπροσώπους της ενεργά, τόσο στο Μόνιμο Δίκτυο Εθνικών Ανταποκριτών, όσο και στις άλλες επιτροπές που έχουν ως σκοπό τη στήριξη του έργου της Ε. Επιτροπής (Management Committee, Civil Protection Committee).

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είναι, βάσει του Νόμου ο φορέας μέσω του οποίου ζητείται ή παρέχεται η διεθνής βοήθεια.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνδέεται μέσω του CECIS με το MIC. Το Κέντρο Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας (ΚΕΠΠ) είναι το σημείο επαφής της Ελλάδας με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό.

Ο Μηχανισμός συμβάλλει στην αντιμετώπιση των συνεπειών από καταστροφές αλλά και στη συνολική, μη στρατιωτική, αντίδραση σε περιπτώσεις κρίσεων σε τρίτες χώρες, στα πλαίσια της ΚΕΠΠΑ, κατά τις αποφάσεις του Ελσίνκι.

Μονάδα Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ: http://ec.europa.eu/environment/civil/index.htm

Χρήσιμες συνδέσεις

•       Μονάδες Πολιτικής Προστασίας